ب : اخباريين شيعه مىگويند : ما حسن و قبح ذاتى و عقلى داريم ولى ميان حكم عقل و حكم شرع ملازمه نيست يعنى اين چنين نيست كه اگر عقل ما فعلى را بايستنى تشخيص داد لازمه‌اش اين باشد كه شرع هم آن را واجب كند و بدان امر كند و هكذا در بخش قبح و نبايستنى . . . ج : اصوليين شيعه و معتزله از اهل سنّت مىگويند : ما هم حسن و قبح ذاتى داريم و هم ملازمه است ميان حكم عقل و امر يا نهى شارع كه تفصيل اين مباحث را در جلد دوّم شرح اصول فقه در بخش مستقلات عقليه آورده‌ام . با حفظ اين دو نكته محدّث مىفرمايد : اشاعره كه منكر حسن و قبح عقلى هستند حق دارند در مقام احتمال وجوب يا حرمت به برائت اصليّه تمسك نموده و نفى وجوب يا حرمت كنند چون از نظر عقلى كه در فلان عمل احتمال مفسده و قبح يا احتمال مصلحت و حسن نيّت و از نظر شرعى هم كه بيانى نرسيده پس استصحاب مىكنيم همان برائت اصليّه را و الآن هم ظن به عدم پيدا مىكنيم . و ما اخباريين هم كه منكر ملازمه هستيم مىتوانيم بر برائت اصليه تمسك كنيم چون و لو عقلا در ارتكاب فلان عمل حسن يا قبحى ، مصلحت يا مفسده ذاتيه‌اى باشد ولى ملازمه با حكم شارع ندارد و فرض اينست كه شرعا هم بيانى نرسيده پس استصحاب مىكنيم آن برائت اصليه را بر مبناى الاصل فى الاشياء الاباحه الّا ما خرج بالدليل . و امّا اصوليّين حق ندارند به برائت اصليه تمسك كنند چون هركجا عقلا احتمال مصلحت يا مفسده در فعلى بود شرعا هم احتمال وجوب و حرمت مىآيد روى قانون ملازمه و لذا هرگز ظن به برائت سابقه پيدا نمىشود و برائت اصليه هم اگر مفيد ظن نباشد ارزشى ندارد .